و سرزمين خويش آگاه‌تر سازند و با نمايان ساختن پيوندهاى ديرينه‌اى كه آنها را به هم مىپيوسته آنان را در جهان پرآشوب كنونى از پشتوانه‌هائى ژرف‌تر و پايدارتر برخوردار گردانند . * * * جغرافياى تاريخى مشترك يكى از اين زمينه‌هاى علمى كه در محدودهء همين تحقيقات مشترك قرار مىگيرد و جز با كمك و همكارى اهل علم و تحقيق همهء اين كشورها نمىتوان چنان كه بايد و شايد بدان پرداخت جغرافياى تاريخى اين منطقه است كه ، به سبب پيوستگى سرزمين‌ها و هم‌بستگى تاريخى و فرهنگى همهء آنها در دوره‌هاى بسيارى از تاريخ خود و دگرگونىهائى كه در طى تاريخ در نام‌ها و نشانىهاى آنها روى داده است ، شناخت همه‌جانبهء آنها نه در محدودهء بومى و محلى بلكه در محدودهء تحقيقات مشترك و در گسترهء سرزمين تاريخى همهء آنها قرار مىگيرد . و آنچه در اين مورد گفتنى مىنمايد اين است كه جغرافياى تاريخى اين منطقه با همهء اهميتى كه در درك صحيح گذشتهء اين سرزمين و مردم آن و تحولات تاريخى آنها داشته است كمتر بدان‌گونه كه درخور آن بوده است مورد توجه ارباب علم و تحقيق بوده و به همين‌سبب كار ناكرده در آن بسيار و موضوع‌هاى ناشناخته كه نياز به بحث و تحقيق دارد در آن فراوان است . و از اين‌جاست كه اگر از اين فرصتى كه اكنون به دست آمده و محيط را براى كارهاى مشترك علمى كم‌وبيش آماده‌تر ساخته استفاده شود و اهل دانش و بصيرت اين منطقه با همكارى هم به تدوين يك فرهنگ مفصل جغرافياى تاريخى اين منطقه يعنى همان ايرانشهر قديم بپردازند كه شامل همهء نام‌هاى قديم شهرها و روستاها و دشت‌ها و رودها و كوه‌ها و كويرها و ساير نشانه‌هاى جغرافيائىاى باشد كه در تاريخ‌ها و كتاب‌هاى جغرافيائى قديم آمده ، با شرح همهء دگرگونىهائى كه در دوره‌هاى مختلف تاريخى در آنها روى داده و تغييرهائى كه در نام‌هاى آنها